काबुल, ६ ऑक्टोंबर २०२०: अफगाणिस्तानचा आतंकवादी ओसामा बिन लादेनच्या नेतृत्वामध्ये ९ सप्टेंबर २००१ मध्ये अल कायद्याच्या आतंकवाद्यांद्वारा अमेरिकेतील ट्विन टॉवरवर हल्ला करून त्याला जमीनदोस्त केलं होतं. यानंतर अमेरिकेनं आतंकवादृयांविरोधात आपला मोर्चा काढला. या घटनेनंतर अमेरिकेतील नागरिकांमध्ये प्रचंड आक्रोश निर्माण झाला होता. हे पाहता अमेरिकन सरकारनं आतंकवाद्यांना आसरा देणाऱ्या शत्रूंविरोधात मोठी कारवाई करण्यास सुरुवात केली.
अमेरिकेत झालेल्या आतंकवादी हल्ल्यात अफगाणिस्तान मधील सत्तारूढ असलेल्या तालिबानचं नाव आलं होतं. यानंतर अमेरिका आणि तालिबान यांच्यात शत्रुत्व निर्माण झालं. तेव्हापासून ते आतापर्यंत तब्बल दोन दशकं झाली आहेत, अमेरिकी सैन्य अफगाणिस्तानमध्ये तैनात आहेत व आतंकवाद्यांच्या विरोधात कारवाई करत आहेत. अमेरिका तालिबान सोबत आत्तापर्यंत सर्वात मोठं युद्ध लढला आहे, परंतु आतंकवाद्यांना संपवण्यात अद्यापही अमेरिकेला यश आलेलं नाही.
अमेरिकेवर ९/११ च्या हल्ल्यानंतर अमेरिकेनं सुमारे दोन दशकांपूर्वी अफगाणिस्तानात सत्तारूढ तालिबानांवर हल्ला केला होता. हे अद्यापपर्यंतचे सर्वात मोठे युद्ध असल्याचं सिद्ध झाले आहे, परंतु दहशतवाद पूर्णपणे संपलेला नाही. यावेळी एक गोष्ट नक्कीच उघडकीस आली की अफगाणिस्तानातील कट्टर गट पूर्वीपेक्षा अधिक मजबूत स्थितीत आहेत.
अल कायदाला आश्रय देणाऱ्यांवर कारवाई
७ ऑक्टोबर २००१ रोजी अमेरिकेनं अफगाणिस्तानात अल कायदाला शरण आलेल्या तालिबानांवर हल्ला केला. हे हल्ले अमेरिकेत झालेल्या दहशतवादी हल्ल्याच्या काही आठवड्यांनंतर करण्यात आले, ज्यात सुमारे ३,००० लोकांचा बळी गेला. इस्लामिक वर्चस्व कमी होत असतानाच आता अल-कायदा पुन्हा एकदा सत्तेवर येण्याच्या हालचाली सुरू करू लागला आहे. दरम्यान याच वर्षी अमेरिका आणि तालिबान यांच्यात करार झाला असून आता अमेरिका आपलं सैन्य अफगाणिस्तानमधून काढण्यास सुरुवात करणार आहे.
तालिबानबाबत अफगाणिस्तानात गोंधळ
या सर्वांच्या दरम्यान अफगाणिस्तानातल्या लोकांच्या मनात तालिबानबद्दल भीती निर्माण झाली आहे. कारण तरी पण सत्तेत असताना एक काळ असा होता की, तालिबानचे आतंकवादी महिलांना अव्यभिचारी म्हणून ठार मारत असत, अल्पसंख्याकांवर जुलूम केले जात असे. तालिबानचे आतंकवादी मुलींना शाळेत जाण्यापासून रोखत असे. या सर्व कारणांमुळंच अफगाणिस्तानमधील नागरिक अफगाणिस्तानचं काय भविष्य असल याबाबत चिंतेत आहेत.
अफगाणिस्तानातील नागरिक देखील तालिबानच्या शरिया कायद्याला घाबरत आहेत. याचं कारण असं होतं की, काही वर्षांपूर्वी काबुल मध्ये जर काही छोटे मोठे गुन्हे केले असतील तर त्याची शिक्षा हात कापण्यापासून तर हाताची बोट कापल्यापर्यंत होती. २००१ च्या हल्ल्यामुळं तरुण अफगाणिस्तांसाठी विशेषत: मुलींसाठी काही कायमस्वरूपी सुधारणा घडवून आणल्या गेल्या आणि त्यांना शिक्षणाचा अधिकारही मिळाला, दोहामध्ये गेल्या महिन्यात सुरू झालेल्या शांतता चर्चेत महिलांचा हक्क आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य या मुद्द्यांवर तालिबानं चर्चा केली नाही.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी: ईश्वर वाघमारे
