प्रतिमेत कॉसमॉसमध्ये बर्याच हिंसक क्रियांची नोंद आहे – उदाहरणे जिथे द्रुतगती, गरम आणि क्षीण होत आहे. ब्लॅक होल मेजवानी, विस्फोट करणारे तारे आणि कडकपणे गरम गॅस.स्पेकट्र-आरजीवर बसलेल्या ईरोसीटा इन्स्ट्रुमेंटमधून डेटा आला आहे.
हे फिरत दुर्बिणी मागील वर्षी जुलै महिन्यात प्रक्षेपित करण्यात आली होती आणि पृथ्वीपासून १. मिलियन दशलक्ष किमी अंतरावर असलेल्या अवलोकन स्थळाकडे पाठविली. एकदा कमिशन दिले आणि डिसेंबरमध्ये पूर्णपणे कार्यान्वित घोषित झाल्यानंतर, हळूहळू फिरविणे आणि जागेची खोली स्कॅन करणे सोडले गेले.या पृष्ठाच्या शीर्षस्थानी असलेल्या प्रतिमेत प्रस्तुत ईरोसिटाचा पहिला आकाशातील डेटा-संच केवळ मागील आठवड्यात पूर्ण झाला.हे एक्स-रेचे दशलक्षाहूनही अधिक स्त्रोत नोंदवते.
“एक्स-रे खगोलशास्त्राच्या ६० वर्षांपूर्वीच्या संपूर्ण इतिहासात इतकीच संख्या सापडली होती. आम्ही केवळ सहा महिन्यांत ज्ञात स्त्रोत दुप्पट केले,असे उर्जा-प्रमुख असलेले किरणपाल नंद्रा म्हणाले. जर्मनीच्या गॅर्चिंगमधील मॅक्स प्लँक इन्स्टिट्यूट फॉर एक्स्ट्रास्टेरिस्ट्रियल फिजिक्स (एमपीई) येथे अॅस्ट्रोफिजिक्स ग्रुप आहे.”डेटा खरोखरच जबरदस्त आहे आणि मला वाटते की आपण येथे काय करीत आहोत ते एक्स-रे खगोलशास्त्रात क्रांती घडवेल,” त्यांनी असे बीबीसी ला सांगितले.
कॉसमॉसला नकाशा देण्यासाठी शक्तिशाली एक्स-रे दुर्बिणीसंबंधीचा महाकाव्य अंतराळ मोहिमेसाठी तारे संरेखित करतात युरोपचा ‘गडद दुर्बिणी’ प्रगती करतो.
वेला सुपरनोवा अवशेष पृथ्वीपासून अवघ्या ८०० प्रकाश-वर्षाच्या अंतरावर आहे.नकाशा तथाकथित टॉफ प्रोजेक्शनचा वापर करतो, जो लंबवर्तुळाकार करण्यासाठी आकाशातील गोल उलगडतो. मध्यभागी असलेला पट्ट्या आमच्या मिल्की वे गॅलेक्सीचे विमान आहे, ज्याच्या मध्यभागी दीर्घिका आहे.
काय चालले आहे त्याचे वर्णन करण्यासाठी प्रतिमा रंगाने एन्कोड केली गेली आहे.ब्लूज उच्च उर्जा एक्स-रे (१-२.३ किलोइलेक्ट्रॉन व्होल्ट्स, केव्ही) चे प्रतिनिधित्व करतात. हिरव्या भाज्या मध्यम श्रेणी असतात (०.६-१ केव्ही) आणि रेड्स कमी उर्जा आहेत (०.३-०.६ केव्ही).
आकाशगंगेच्या बर्याच भागावर अत्यंत दमदार स्त्रोतांचे प्राबल्य आहे. काही प्रमाणात ते असे आहे कारण कमी प्रमाणात उर्जा विकिरण वायू आणि धूळ शोषून घेत आणि फिल्टर करते. स्रोतांमध्ये मजबूत, चुंबकीयदृष्ट्या सक्रिय आणि अत्यंत उष्ण वातावरणासह तारे समाविष्ट आहेत.
हिरव्या हिरव्या भाज्या आणि पिवळ्या रंगाचे एक प्रकारचे मशरूम वैशिष्ट्य रेखाटतात जे नकाशावर चांगलेच ओतलेले असतात आणि आमच्या आकाशगंगेच्या बाहेर आणि आत गरम वायूचे प्रतिनिधित्व करतात. ही सामग्री मिल्की वेच्या निर्मिती आणि उत्क्रांतीबद्दल माहितीवर प्रभाव टाकते.
काही मोठे स्प्लॉजेज हे आकाशातील नावाजलेले कलाकार आहेत. विमानाच्या अगदी उजवीकडे उज्वल पिवळा पॅच म्हणजे सुपरनोव्हाच्या अवशेषांचे एकाग्रता – स्फोट झालेल्या तार्यांचा नाश आणि ज्यांच्या शॉकवेने आसपासच्या कोकणात धूळ आणि वायू प्रचंड गरम केली आहे.या विशिष्ट पॅचवर वेला सुपरनोवा शिल्लक असलेल्या लोकांचे वर्चस्व आहे.हा एक स्फोट होता जो हजारो वर्षांपूर्वी झाला होता परंतु पृथ्वीपासून फक्त ८०० प्रकाश-वर्षं होता.
नकाशाच्या वरच्या आणि तळाशी असलेल्या डिफ्यूज लाल ग्लोकडे पुढील पहा. आमच्या आकाशगंगेच्या पलीकडे गरम गॅसमधून हा मुख्यत्वे एक्स-रे उत्सर्जन आहे. आणि पांढर्या चष्म्यात आम्ही मुख्यत: सुपर-भव्य ब्लॅक होलची स्वाक्षरी पहात आहोत. खरंच, नवीन नकाशामध्ये असलेल्या सर्व स्त्रोतांपैकी सुमारे ८०% स्त्रोत म्हणजे दूरवरच्या आकाशगंगेच्या केंद्रांवर असणारी प्रचंड ब्लॅक होल आहेत. त्यांच्या प्रचंड गुरुत्वाकर्षणाच्या खेचामुळे आणि किरणांद्वारे बाहेर काढल्यामुळे ते एक्स-किरण बाहेर टाकतात.
नकाशामध्ये काही सुपर-भव्य ब्लॅक होल दिसतात जेव्हा विश्वाचे एक अब्ज वर्षापेक्षा लहान होते, सध्याच्या वयाच्या १०% पेक्षा कमी.
गुरुत्वाकर्षणाच्या लाटा: लपेटण्यासाठी कितीतरी नवीन खेळणी घुमावणारे जेट सुपरमॅसिव ब्लॅक होलमध्ये पाहिले
नृत्य मोठ्या प्रमाणात ब्लॅक होल क्यूवर सादर करतात.
स्पेकट्र-आरजी आणि त्याचे ईरोसिटा इन्स्ट्रुमेंट पुढील 3.5 वर्षांत आणखी सात आकाश-सर्वेक्षण एकत्र करण्याचा विचार करतात.हे दुर्बिणीतून तिचा डेटा परिष्कृत करण्यास, कलाकुशलता आणि आवाज काढून टाकण्यास सक्षम करेल,परंतु ब्रह्मांडात आणखी खोलवर जाणे आणि अस्पष्ट स्त्रोत निवडणे अन्यथा शोधण्यापलीकडे असेल.
एक महत्त्वाचे ध्येय म्हणजे आकाशगंगेच्या मोठ्या समूहांना प्रकाशित करणार्या गरम, एक्स-रे-उत्सर्जित वायूच्या वितरणाचा नकाशा बनविणे.
खगोलशास्त्रज्ञांची आशा आहे की ही माहिती विश्वाची रचना कशी आहे आणि काळाच्या ओघात ती कशी बदलली आहे याविषयी काही नवीन अंतर्दृष्टी त्यांना प्राप्त करू शकेल. या प्रकल्पात गडद उर्जा, एक रहस्यमय “शक्ती” या स्वरूपाबद्दल काही संकेत असू शकतात जे सतत वेगवान दरावर विश्वांना बाजूला ठेवत असल्याचे दिसून येते.
“हे मोठे पारितोषिक आहे, पण ते केवळ मिशनच्या शेवटी होईल,” असे प्रो नंद्रा यांनी स्पष्ट केले.
आठ सर्वेक्षणांमुळे आम्हाला खरोखरच दूरच्या विश्वात जाण्याची परवानगी मिळते. मुळात आम्ही विश्वातील आकाशगंगेच्या सर्व क्लस्टर्सना एका विशिष्ट वस्तुमान मर्यादेपेक्षा जास्त शोधण्याचा प्रयत्न करीत आहोत. आम्हाला आधीच एक छान नमुना मिळाला आहे – कदाचित सुमारे १०,०००. पण आम्ही आशा करतो की किमान आकाशगंगेची १००,००० क्लस्टर मिळतील.
स्पेकट्र-आरजी वर जर्मन घटक आहे.हे अंतराळ यान बस किंवा चेसिसवरील बहुतेक खोली घेते.परंतु हे एआरटी-एक्ससी म्हणून ओळखल्या जाणार्या रशियन इन्स्ट्रुमेंटच्या शेजारी बसते, जे ३० केव्ही पर्यंत उच्च उर्जासाठी संवेदनशील असते. ईरोसिटा आणि एआरटी-एक्ससी दोघेही एक्स-रे लाईट कॉर्नर करण्यासाठी त्यांच्या संवेदनशील कॅमेरा डिटेक्टरवर जाण्यासाठी सात ट्यूबलर मिरर मॉड्यूलचा क्लस्टर वापरतात.