पुणे, 6 नोव्हेंबर 2021: केंद्रातील नरेंद्र मोदी सरकारने पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात कपात करून सर्वसामान्यांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न केलाय. असं असूनही लोकांच्या मासिक बजेटमध्ये फारसा फरक पडलेला नाही हे सत्य आहे. दिल्लीच्या आकड्यांबद्दल बोलायचं झालं तर लोकांचा अर्थसंकल्प 27 दिवसच मागं आहे. म्हणजेच 27 दिवसांपूर्वी जेवढे पैसे त्यांना पेट्रोलवर खर्च करायचे होते, आज तेवढाच खर्च करायचा आहे.
विशेष म्हणजे, केंद्र सरकारनं पेट्रोलवरील उत्पादन शुल्कात 5 रुपये आणि डिझेलवर 10 रुपयांनी कपात करण्याची घोषणा केलीय. एक्साईजमध्ये कपात केल्यानंतर दिल्लीत 5 नोव्हेंबर रोजी पेट्रोलचा दर प्रति लिटर 103.97 रुपये आणि डिझेलचा दर 86.67 रुपये प्रति लिटर झालाय. आतापर्यंत, दिल्ली सरकारनं व्हॅटमध्ये कोणतीही कपात जाहीर केलेली नाही.
याआधी, जर आपण त्याच्या आसपासच्या दराबद्दल बोललो तर, 9 ऑक्टोबर रोजी दिल्लीत पेट्रोल आणि डिझेलचे दर या दराच्या जवळपास 103.84 रुपये प्रति लिटर होते. त्याचप्रमाणं, डिझेलबद्दल बोलायचं झालं तर, दर कमी केल्यानंतर आता दिल्लीत डिझेल 86.67 रुपये प्रति लिटर आहे. यापूर्वी जून महिन्यातही डिझेल याच श्रेणीत होतं. त्यानंतर डिझेलचे दर वाढतच गेले.
किती फरक
केस स्टडीने फरक समजून घेऊ. दिल्लीतील लक्ष्मी नगरमध्ये राहणारे कृष्ण कुमार यांचे कार्यालय यूपीतील नोएडा येथे सुमारे 20 किमी अंतरावर आहे. त्यांना महिन्याभरात ऑफिसला ये-जा करण्यासाठी आणि वीकेंडला घराच्या आसपासच्या इतर गरजांसाठी सुमारे 20 लिटर पेट्रोल भरावं लागतं. आता जर दरानुसार 103.97 रुपये जोडले तर त्यांचा संपूर्ण महिन्याचा खर्च सुमारे 2080 रुपये होईल. अगदी महिनाभरापूर्वी 9 ऑक्टोबरला 103.84 चा दर बघितला तरी त्यांचा खर्च जवळपास सारखाच होता.
या कर कपातीपूर्वी दिल्लीत पेट्रोल 110.04 रुपये प्रति लिटर होतं. या दराने महिन्याभरात 20 लिटर पेट्रोल भरलं तर 2200 रुपये खर्च करावे लागतील. म्हणजेच दर कमी करूनही एका महिन्याच्या बजेटमध्ये एकूण फरक फक्त 120 रुपये आहे.
यूपीमध्ये थोडाफार बदल
दुसरीकडे, त्या राज्यांमध्ये अर्थसंकल्प थोडा मागं गेलाय, जिथे राज्य सरकारनंही व्हॅट कमी केलाय, पण फरक फारसा नाही. उदाहरणार्थ, यूपीमधील योगी आदित्यनाथ सरकारनं पेट्रोलवरील व्हॅट 7 रुपये आणि डिझेलवर 2 रुपये प्रति लिटरने कमी करण्याची घोषणा केलीय. त्यामुळं तेथे पेट्रोल आता 95.28 रुपये प्रतिलिटर झालंय. याचा अर्थ असा की जर कोणी या दरानं एका महिन्यात 20 लिटर पेट्रोल खर्च केलं तर त्याचं बजेट सुमारे 1900 रुपये असेल. हे दिल्लीच्या तुलनेत एका महिन्यात केवळ 180 रुपये कमी आहे. इतकेच नाही तर जून महिन्यात पेट्रोल 95 रुपये प्रतिलिटर असताना लखनऊच्या एका व्यक्तीने केलेल्या खर्चाएवढे आहे.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी: ईश्वर वाघमारे
