Girl married to a dog ritua : मला नेहमीच असे वाटत आले आहे की आपल्या हिंदू धर्मातील कित्येक श्रद्धा, समजुती, रितीरिवाज, रूढी, परंपरा होत्या आणि आहेत. कालांतराने त्यातील शास्त्रीय कारण समजून घेऊन त्या पाळल्या जाऊ लागल्या मग पुढे एक काळ असा देखील आला कि तिथे यांचं रूपांतरण अंधश्रद्धेत झालं त्याला कि मग रूढी म्हणत तर कुणी आमची पूर्वजांची परंपरा आहे म्हणून ओळख पटवतो आणि काही ठिकाणी तर हि परंपरा त्यांची ओळख होते म्हणजे आपल्या भारतात आज देखील असे काही ठिकाण आहे जिथे विचित्र प्रथा आहे. हो, अशा प्रकारच्या अंधश्रद्धा अनेक ठिकाणी आढळतात, विशेषतः ग्रामीण भागात, जिथे आजही वैज्ञानिक दृष्टिकोनाऐवजी पारंपरिक समजुती आणि धार्मिक रूढींचा प्रभाव अधिक आहे.
एखादी मुलगी चेहऱ्यावरील विकृती (जसे की जन्मजात दोष, त्वचेवर डाग, किंवा डोळे व तोंडाची रचना वेगळी असणे) असं काही घेऊन जन्मली, तर काही समाजांमध्ये हे “भूत लागणे”, “दुर्दैव” किंवा “पूर्वजन्मीचे पाप” असे मानले जात. अशा वेळी त्या मुलीच्या जीवनात संकटे टळावीत म्हणून तिच लग्न एखाद्या प्राण्याशी विशेषतः कुत्रा, बकरी किंवा झाडाशी लावून देतात. यामागे असा समज असतो की हे ‘लग्न’ केल्याने तिच्या आयुष्यातील वाईट शक्ती दूर जातील आणि ती भविष्यात एखाद्या माणसाशी ‘योग्य रीतीने’ विवाह करू शकेल.
या प्रकारचं विवाह हे सामाजिक कलंक टाळण्यासाठी, कौटुंबिक प्रतिष्ठा वाचवण्यासाठी,कथित ‘शाप’ दूर करण्यासाठी केले जातात.
पण सत्य काय आहे? या प्रकारच्या समजुतींना वैज्ञानिक आधार नाही. चेहऱ्यावरील विकृती ही अनेकदा जन्माच्या वेळी होणाऱ्या जैविक बदलांमुळे किंवा जेनेटिक कारणांमुळे घडत. हे कोणत्याही अदृश्य शक्तीमुळे होत नाही. अशा मुलींचा अपमान करून त्यांना प्राण्याशी लग्न करण्यास भाग पाडणे ही एक मानवी हक्कांची उल्लंघन आणि अपमान आणि मानसिक त्रासदायक गोष्टही आहे. सुदैवाने, आज अनेक सामाजिक कार्यकर्ते, शिक्षणप्रेमी संस्था आणि आरोग्य क्षेत्रातले व्यावसायिक अशा अंधश्रद्धांविरुद्ध जनजागृती करत आहेत. भारतात अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती यांसारख्या संघटना हे चुकीचे समज दूर करण्यासाठी कार्यरत आहे.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी, ऐश्वर्या शिलवंत
