नवी दिल्ली, १५ ऑगस्ट २०२१: तालिबान अफगाणिस्तानात वेगाने प्रगती करत आहेत. त्यांनी हेरात आणि कंधार हे देशातील दुसरे आणि तिसरे मोठे शहर काबीज केले आहे. असे म्हटले जात आहे की तालिबानचे देशातील ६० टक्के प्रदेशावर नियंत्रण आहे. काबूल लवकरच तालिबानच्या ताब्यात जाऊ शकते ही चिंता देखील वाढत आहे.
दरम्यान, संयुक्त राष्ट्रांचे (यूएन) सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी अफगाणिस्तानच्या सद्यस्थितीबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. ते शुक्रवारी म्हणाले की, अफगाणिस्तानमधील परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर जात आहे आणि तालिबानने हा हल्ला त्वरित थांबवला पाहिजे. शक्तीने सत्ता हस्तगत करणे म्हणजे केवळ गमावण्यापेक्षा अधिक काही मिळणार नाही, कारण ते अफगाणिस्तानला दीर्घकालीन गृहयुद्धाच्या कचाट्यात सोडेल आणि युद्धग्रस्त देशाला जगापासून वेगळे करेल.
गुटेरेस म्हणाले की, अफगाणिस्तान आतापर्यंत अनागोंदी आणि निराशेच्या गर्तेत आहे. ज्यांनी बऱ्याच काळापासून त्रास सहन केला त्यांच्यासाठी ही एक अविश्वसनीय शोकांतिका आहे. गंभीर परिस्थितीबद्दल चिंता व्यक्त करताना ते म्हणाले की, अफगाणिस्तान नियंत्रणाबाहेर जात आहे.
संयुक्त राष्ट्र प्रमुखांनी अफगाणिस्तानातील विविध प्रांतीय राजधानींवर झपाट्याने ताबा घेत असलेल्या तालिबानला सांगितले की, त्यांनी हा हल्ला लवकरच थांबवावा आणि आपल्या देशातील लोकांच्या हितासाठी संवादाचा मार्ग स्वीकारावा.
गुटेरेस म्हणाले, ‘युद्धाचा मार्ग स्वीकारणाऱ्यांना आंतरराष्ट्रीय समुदायाचा संदेश स्पष्ट असावा. बळाने सत्ता काबीज करणे म्हणजे काही न मिळवता फक्त गमावणे चाहे. यामुळे देश प्रदीर्घ गृहयुद्धाच्या गर्तेत जाईल किंवा अफगाणिस्तान पूर्णपणे अलिप्त होईल. गुटेरेस यांनी आग्रह धरला की, नागरिकांवर हल्ले करणे हे आंतरराष्ट्रीय मानवतावादी कायद्याचे गंभीर उल्लंघन आहे आणि युद्ध गुन्हेगारीच्या समान आहे. गुन्हेगारांना जबाबदार धरले पाहिजे.
संयुक्त राष्ट्र प्रमुख म्हणाले की, तालिबान मानवी हक्कांवर कठोर निर्बंध घालत आहे, विशेषत: त्यांच्या नियंत्रणाखालील क्षेत्रातील महिला आणि पत्रकारांना लक्ष्य करत असल्याच्या सुरुवातीच्या लक्षणांमुळे ते खूप अस्वस्थ झाले आहेत. ते म्हणाले, “अफगाण मुली आणि स्त्रियांना त्यांच्या कष्टाने मिळवलेले अधिकार हिरावून घेतल्याच्या बातम्या पाहणे अत्यंत भयावह आणि हृदयद्रावक आहे.”
गुतेरेस यांनी आशा व्यक्त केली की, अफगाणिस्तान आणि तालिबानच्या प्रतिनिधींमधील दोहा चर्चेमुळे संघर्ष संपेल आणि तोडगा काढण्याचा मार्ग बहाल होईल. ते म्हणाले की, अफगाणिस्तानच्या नेतृत्वाखालील चर्चाच राजकीय समझोत्याद्वारे शांतता सुनिश्चित करू शकते. अशा करारामध्ये योगदान देण्यासाठी, सर्व अफगाणांच्या हक्कांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि जीवनरक्षक मानवतावादी मदत पुरवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र संघ निर्धारित आहे.
गुटेरेस म्हणाले की, गेल्या महिन्यात फक्त हेलमंड, कंधार आणि हेरात प्रांतांमध्ये नागरिकांवर झालेल्या अंधाधुंद हल्ल्यात १००० हून अधिक लोक मारले गेले आहेत किंवा जखमी झाले आहेत. ते म्हणाले की शहरी भागात तालिबान आणि अफगाण सुरक्षा दलांमध्ये झालेल्या लढाईमुळे प्रचंड नुकसान होत आहे. कमीतकमी २४१००० लोकांना त्यांचे घर सोडण्यास भाग पाडले गेले आहे आणि दर तासाला मानवतावादी गरजा वाढत आहेत.
गुटेरेस म्हणाले की, रुग्णालयांमध्ये जखमींची वाढती संख्या, वैद्यकीय पुरवठ्याची कमतरता, रस्ते, पूल, शाळा, दवाखाने आणि इतर महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांचा नाश यामुळे महिला आणि मुलांसाठी संकटे दररोज वाढत आहेत.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी: ईश्वर वाघमारे
