India Hit by 50% Tariff Shock from the US — Trump’s Anger Sparked by Russian Oil Purchase
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारतावर मोठा आर्थिक घाला घातला आहे. भारतीय वस्तूंवर त्यांनी तब्बल २५% अतिरिक्त आयात शुल्क लादलं असून, यामुळे अमेरिकेत भारतीय वस्तूंवरील एकूण टॅरिफ ५०% पर्यंत वाढलं आहे. रशियाकडून भारताने खनिज तेलाची खरेदी सुरूच ठेवल्यामुळे हा ‘आर्थिक दंड’ असल्याचं स्पष्ट करत ट्रम्प यांनी थेट भारताला इशारा दिला आहे. ट्रम्प यांच्या या निर्णयामुळे भारत-अमेरिका संबंधांमध्ये नव्या तणावाची ठिणगी पडली आहे आणि व्यापार क्षेत्रात खळबळ उडाली आहे.
गेल्या आठवड्यात ट्रम्प यांनी २५% टॅरिफ लावण्याची घोषणा केली होती, परंतु आता त्यात आणखी २५% टॅरिफची भर पडली आहे. जुना दर ७ ऑगस्टपासून लागू झाला असून, नवीन दर २७ ऑगस्टपासून प्रभावी होणार आहे. या निर्णयाचा थेट फटका भारतीय कापड, रत्ने, इंजिनिअरिंग वस्तू, ऑटो पार्ट्स, मसाले आणि कृषी उत्पादनांवर बसणार आहे. इतकंच नव्हे तर या निर्णयामुळे भारतीय निर्यात मोठ्या प्रमाणात घटण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे आणि लाखो रोजगार धोक्यात येण्याचा गंभीर इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे.
भारत सरकारने ट्रम्प यांच्या या कृतीवर संतप्त प्रतिक्रिया दिली आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने या निर्णयाला अन्यायकारक, अनुचित आणि अतिशय अवाजवी ठरवलं आहे. भारताची खनिज तेल खरेदी ही देशाच्या ऊर्जेच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक असल्याचं स्पष्ट करत, अमेरिकेच्या या दबावाला झुकून न जाण्याचा संदेश भारताने दिला आहे. तेल हे केवळ व्यापार नव्हे, तर राष्ट्राच्या सुरक्षिततेचा भाग असल्याचं मतही भारताने नोंदवलं आहे.
दरम्यान, ट्रम्प यांनी भारतीय अर्थव्यवस्थेला ‘मृत अर्थव्यवस्था’ म्हणत टीका केली होती. मात्र रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी आकडेवारीसह ट्रम्पना प्रत्युत्तर दिलं. “भारत जागतिक अर्थव्यवस्थेला १८% योगदान देतो, तर अमेरिकेचं योगदान केवळ ११% आहे,” असं ठामपणे सांगत मल्होत्रा यांनी भारतीय अर्थव्यवस्थेची ताकद जगापुढे मांडली.
या प्रकरणावर काँग्रेसचे नेते राहुल गांधी यांनीही आक्रमक भूमिका घेतली आहे. त्यांनी ट्रम्प यांच्या निर्णयाला “भारताला अन्यायकारक व्यापारी करारासाठी धमकावणारा आर्थिक ब्लॅकमेल” ठरवलं आहे. “भारताची प्रतिष्ठा आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर गहाण ठेवली जात आहे का?” असा सवाल करत त्यांनी केंद्र सरकारवर जोरदार टीका केली आहे.
सध्या जागतिक पातळीवर तेल, संरक्षण आणि व्यापार यासारख्या मुद्द्यांवर महाशक्तींमध्ये संघर्ष सुरू आहे. ट्रम्प यांच्या या टॅरिफ निर्णयामुळे भारत-अमेरिका संबंध एका नव्या वळणावर येऊन ठेपले आहेत. हा संघर्ष व्यापारापुरता मर्यादित राहतो की आणखी गहिरा होतो, हे पाहणं अत्यंत महत्त्वाचं ठरणार आहे.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी सोनाली तांबे
