पहिल्याच श्रावणी सोमवारी ‘ऑपरेशन महादेव’ ने भारताच्या शत्रूंना चांगलीच धुळ चारलीय…
Indian Army Avenge Pahalgam Terror Attack: २२ एप्रिल २०२५ रोजी जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम येथील बैसरन घाटीमध्ये दहशतवाद्यांनी केलेल्या क्रूर हल्ल्याने संपूर्ण देश हादरला होता. या भ्याड हल्ल्यात २६ निष्पाप पर्यटकांचा मृत्यू झाला, ज्यात २५ भारतीय आणि एक नेपाळी नागरिक यांचा समावेश होता. द रेजिस्टेंस फ्रंट (TRF), लष्कर-ए-तय्यबाशी संबंधित दहशतवादी संघटनेने, पर्यटकांना त्यांचा धर्म विचारून गोळ्या घालून हा हल्ला केला होता. या हल्ल्याचा बदला घेण्यासाठी भारतीय सुरक्षा दलांनी ऑपरेशन सिंदूर तर यशस्वी केलच होत मात्र राहिलेला बदला आता ऑपरेशन महादेवने पूर्ण केलाय, ज्यामध्ये पहलगाम हल्ल्याचा मास्टरमाइंड सुलेमान शाह उर्फ हाशिम मूसा याच्यासह तीन दहशतवादी ठार झाले. ही कारवाई भारतीय सैन्य, जम्मू-काश्मीर पोलिस आणि केंद्रीय रिझर्व्ह पोलिस दल (CRPF) यांनी संयुक्तपणे राबवली.
ऑपरेशन महादेव:
ऑपरेशन महादेव २८ जुलै २०२५ रोजी श्रीनगरच्या बाहेरील लिडवास परिसरातील महादेव टेकडीजवळील दाट जंगलात आणि डोंगराळ भागात राबवण्यात आले. या ठिकाणाच्या नावावरूनच ऑपरेशनला महादेव हे नाव देण्यात आले. ही टेकडी झबारवान पर्वतराजीचा भाग असून, धार्मिक आणि सामाजिकदृष्ट्या महत्त्वाची आहे. स्थानिक लोक या टेकडीला पवित्र मानतात, आणि ती ट्रेकिंगसाठीही लोकप्रिय आहे.
ऑपरेशनची सुरुवात गुप्तचर यंत्रणांच्या अचूक माहितीवर आधारित होती. दहशतवादी दाचीगाम नॅशनल पार्कजवळील जंगलात लपले असल्याची माहिती मिळाली होती. सैन्याने १४ दिवस सतत शोधमोहीम राबवली. दहशतवाद्यांनी T82 अल्ट्रासेट कम्युनिकेशन डिव्हाइस आणि सैटेलाइट फोनसारख्या अत्याधुनिक उपकरणांचा वापर केला होता, ज्यामुळे त्यांचा माग काढणे कठीण होते. पण राष्ट्रीय रायफल्स (२४ आरआर), ४ पॅरा स्पेशल फोर्सेस, जम्मू-काश्मीर पोलिस आणि सीआरपीएफ यांच्या संयुक्त प्रयत्नांनी ही मोहीम यशस्वी झाली.
ऑपरेशनची टाइमलाइन;
- १८ जुलै २०२५: ऑपरेशन महादेवची सुरुवात. गुप्तचर यंत्रणांना दहशतवादी शालिमार बागेजवळ लपले असल्याची माहिती मिळाली.
- २७ जुलै २०२५ (रात्री २ वाजता): दहशतवाद्यांनी सैटेलाइट फोनवरून संपर्क साधला, ज्यामुळे त्यांचे अचूक ठिकाण कळले.
- २८ जुलै २०२५ (सकाळी ८ वाजता): ड्रोनच्या मदतीने दहशतवाद्यांचे पहिले दृश्य प्राप्त झाले.
- सकाळी १० वाजता: राष्ट्रीय रायफल्स आणि पॅरा स्पेशल फोर्सेसच्या कमांडोंनी महादेव टेकडीवर चढाई केली.
- सकाळी ११ वाजता: दहशतवाद्यांशी संपर्क साधला गेला आणि गोळीबार सुरू झाला. पहिल्या गोळीबारातच तिन्ही दहशतवादी जखमी झाले.
- दुपारी ११:४५ वाजता: एक जखमी दहशतवादी पळण्याचा प्रयत्न करत होता, पण त्याला ठार करण्यात आले.
- दुपारी १२:४५ वाजता: मृतदेहांची ओळख पटवली गेली आणि मुठभेडीच्या ठिकाणाची स्वच्छता मोहीम सुरू झाली.
कोण होते हे दहशतवादी?
ठार झालेले तीन दहशतवादी लष्कर-ए-तय्यबाशी संबंधित होते आणि सर्व पाकिस्तानी नागरिक होते. यापैकी सुलेमान शाह उर्फ हाशिम मूसा हा पहलगाम हल्ल्याचा मास्टरमाइंड होता. तो मूळचा पाकिस्तान सैन्याच्या स्पेशल सर्व्हिस ग्रुप (एसएसजी)चा कमांडो होता आणि नंतर लष्कर-ए-तय्यबामध्ये सामील झाला. इतर दोन दहशतवाद्यांची नावे जिब्रान आणि हमजा अफगाणी अशी होती. जिब्रान हा ऑक्टोबर २०२३ मधील सोनमर्ग बोगदा हल्ल्यात सहभागी होता, ज्यात सात जणांचा मृत्यू झाला होता.
हल्ल्याच्या ठिकाणी काय सापडले?
या कारवाईच्या ठिकाणी सैन्याला मोठ्या प्रमाणात शस्त्रास्त्रे आणि स्फोटके मिळाली, ज्यामुळे दहशतवाद्यांचे पुढील हल्ल्यांचे मनसुबे उघड झाले:
- M4 कार्बाइन रायफल: अमेरिकन बनावटीची, ५०० मीटरपर्यंत अचूक निशाणा साधणारी.
- AK-47 रायफल्स: एका मिनिटात ६०० गोळ्या झाडण्याची क्षमता.
- हँड ग्रेनेड्स: १७ रायफल ग्रेनेड्स.
- आयईडी: दोन घरगुती बॉम्ब.
- सैटेलाइट फोन: हाशिम मूसाकडे मिळाला, ज्याद्वारे तो पाकिस्तान आणि आयएसआयशी संपर्कात होता.
- इतर साहित्य: राशन, चाकू, खंजर आणि दैनंदिन वापराच्या वस्तू.
ही शस्त्रास्त्रे दहशतवादी अमरनाथ यात्रेवर हल्ला करण्याच्या तयारीत असल्याचा अंदाज दर्शवतात.
पुढे काय?
ऑपरेशन महादेव यशस्वी असले तरी काश्मीर खोऱ्यात दहशतवादाचा धोका कायम आहे. सैन्याला सतर्क राहावे लागेल, कारण अजूनही काही दहशतवादी लपले असण्याची शक्यता आहे.
ऑपरेशन सिंदूर आणि ऑपरेशन महादेव यातील फरक नेमका काय:
दोन्ही ऑपरेशन भारतीय सशस्त्र दलांनी २२ एप्रिल २०२५ रोजी पहलगाम येथील बैसरन घाटीतील दहशतवादी हल्ल्याच्या प्रत्युत्तरात राबवलेले दहशतवादविरोधी अभियान होते, ज्यात २६ निष्पाप नागरिकांचा मृत्यू झाला होता. ऑपरेशन सिंदूर हे सीमेपलीकडील कारवाई होती, ज्यामध्ये ६-७ मे २०२५ रोजी रात्री २५ मिनिटांत भारतीय वायुसेनेने पाकिस्तान आणि पाकिस्तान-अधिकृत काश्मीरमधील (PoK) मुझफ्फराबाद, कोटली, बहावलपूर, सियालकोट आणि शेखपूरा येथील ९ दहशतवादी तळांवर SCALP क्रूझ मिसाइल, AASM हॅमर बम आणि लॉइटरिंग म्युनिशन्सच्या साहाय्याने हल्ले करून सुमारे १०० दहशतवाद्यांचा खात्मा केला, ज्यात जैश-ए-मोहम्मदचा नेता अब्दुल रऊफ अझहर याचाही समावेश होता. याउलट, ऑपरेशन महादेव हे भारतातील जम्मू-काश्मीरमधील श्रीनगरजवळील लिडवास परिसरातील महादेव टेकडी आणि दाचीगाम नॅशनल पार्कजवळ २८ जुलै २०२५ रोजी राबवले गेले. यात राष्ट्रीय रायफल्स, ४ पॅरा स्पेशल फोर्सेस, जम्मू-काश्मीर पोलिस आणि सीआरपीएफ यांनी ड्रोन आणि सैटेलाइट फोन ट्रॅकिंगच्या मदतीने पहलगाम हल्ल्याचा मास्टरमाइंड सुलेमान शाह उर्फ हाशिम मूसा याच्यासह तीन दहशतवाद्यांना ठार केले. ऑपरेशन सिंदूरने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर भारताची हवाई युद्धक्षमता आणि कठोर धोरण दाखवले, तर ऑपरेशन महादेवने स्थानिक पातळीवर आंतरिक सुरक्षेची ताकद आणि सैन्य-पोलिस समन्वय अधोरेखित केला. सिंदूरचे नाव हल्ल्यातील हिंदू धर्माच्या संदर्भातून आले, तर महादेव हे नाव हल्ल्याच्या ठिकाणाच्या धार्मिक-सामाजिक महत्त्वामुळे देण्यात आले आहे.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी; प्रज्ञा शिंदे
