Pune & Khadki Cantonment Merged with PMC Historic Urban Expansion: पुणे शहरासाठी एक ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला आहे! मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी पुणे आणि खडकी कँटोन्मेंट बोर्डांच्या नागरी भागांचे पुणे महानगरपालिकेत (PMC) विलीनीकरण करण्यास हिरवा कंदील दाखवला आहे. गेल्या आठ वर्षांपासूनची ही प्रलंबित मागणी अखेर पूर्ण झाली असून, येत्या तीन महिन्यांत हे विलीनीकरण पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे. यामुळे पुणे शहराच्या प्रशासकीय आणि विकासात्मक भूमिकेत मोठे बदल घडून येतील.
या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे पुणे महापालिकेच्या प्रशासकीय रचनेत लक्षणीय बदल होतील. नगरसेवकांची संख्या वाढेल, ज्यामुळे स्थानिक नागरिकांचे प्रतिनिधित्व अधिक प्रभावी होईल. सध्या पुणे कँटोन्मेंटची २०११ च्या जनगणनेनुसार ७१,७८१ तर खडकी कँटोन्मेंटची ७०,३९९ लोकसंख्या आहे. या समावेशामुळे महापालिकेतील नगरसेवकांची संख्या दोनने वाढून एकूण १६७ पर्यंत पोहोचू शकते, तर प्रभागांची संख्या एकने वाढून ४३ होईल.
कँटोन्मेंटमधील रहिवाशांना आता पुणे महापालिकेकडून दिल्या जाणाऱ्या सुविधांचा थेट लाभ मिळेल. यामध्ये मोफत बस पास, शिष्यवृत्ती आणि इतर नागरी सुविधांचा समावेश आहे. विशेषतः, घरांच्या चटई निर्देशांकाचा (FSI) प्रश्न मार्गी लागण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे या भागातील बांधकामांना गती मिळेल. लष्कराच्या ताब्यातील महत्त्वाच्या जागा पालिकेच्या अखत्यारीत येतील का आणि त्यामुळे विकासाला किती वाव मिळेल, याबाबत उत्सुकता कायम आहे.
या विलीनीकरणामुळे पुणे महापालिकेचे क्षेत्रफळ ५२०.४२ चौ. किमी. होणार आहे, जे मुंबई महापालिकेच्या (४७५ चौ. किमी.) क्षेत्रफळापेक्षाही अधिक आहे. यामुळे पुणे हे राज्यातील क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात मोठी महापालिका बनणार आहे. मात्र, या विलीनीकरणात काही आव्हानेही आहेत. दोन्ही कँटोन्मेंट बोर्डांकडे पुणे पालिकेची सुमारे ७५ कोटी रुपयांची पाणीबिलाची थकबाकी आहे.
विलीनीकरणानंतर या थकबाकीचे काय होणार, हा एक महत्त्वाचा प्रश्न आहे. तसेच, कँटोन्मेंट बोर्डाच्या कर्मचाऱ्यांचे सेवानिवृत्तीचे वय आणि वेतनमान हे पालिकेच्या कर्मचाऱ्यांपेक्षा वेगळे असल्याने, त्यांच्या समायोजनाचा प्रश्नही प्रशासनासमोर उभा राहील. एकंदरीत, पुणे आणि खडकी कँटोन्मेंट बोर्डांचे पुणे महापालिकेत विलीनीकरण हा पुणे शहराच्या विकासासाठी आणि नागरिकांच्या सोयीसाठी एक मैलाचा दगड ठरणार आहे.
न्यूज अनकट प्रतिनिधी; सोनाली तांबे
